Wrth baratoi i symud i’n lleoliad newydd, mae yna llawer iawn o waith i’w wneud gyda’r casgliadau yma yn yr Amgueddfa – i sicrhau fod pob eitem a rhif, wedi’w marcio, tynnu llun a phacio.  Bydd hyn yn sicrhau fod y symud hanesyddol yma yn digwydd mor esmwyth a phosib.  Mae’r gwaith yma yn mynd rhagddi.  Mae Prifysgol Bangor yn gartref i gyfoeth o arteffactau diddorol. Mae casgliadau Sŵoleg, Daeareg, Herbariwm, Coed, Celf, Cerameg ac Offerynnau Cerdd yn cael eu storio mewn adeiladau gwahanol o gwmpas y Brifysgol. Darganfyddwch fwy am y casgliadau yma fel mae’r gwaith yn cychwyn i agor allan yr ased diwylliannol, gwyddonol a hanesyddol anhygoel yma.

O oen dau ben i baentiad Kyffin Williams, cerameg Tsieineaidd i blanhigion prin o Ynys Enlli, mae digon o amrywiaeth. Catalog digidol ar lein, teithiau tywys, taflenni, diwrnodau agored ac arddangosfeydd yw rhai o’r gweithredoedd arfaethedig. Fodd bynnag, y dasg gyntaf yw gwella’r ffordd mae’r casgliadau yn cael eu dogfennu a’u storio. Dilynwch y blog yma fel mae’r gwaith yn symud ymlaen ar wella mynediad i’r ‘gemau cuddiedig’ yma.


Amgueddfa Hanes Natur, Adeilad Brambell yn cymryd rhan yng Ngŵyl Amgueddfeydd Cymru

Roedd yr Amgueddfa Hanes Natur, Adeilad Brambell ar agor Dydd Sadwrn, 24 o Hydref fel rhan o Ŵyl Amgueddfeydd Cymru. Yn ogystal â’r diwrnod agored, trefnwyd digwyddiadau trwy gydol y dydd. Y thema oedd ‘Creaduriaid y Nos’ a chynhaliwyd dau weithdy hefo’r arlunydd  Luned Rhys Parri i greu pryfaid cop ac ystlumod yn barod ar gyfer Calan Gaeaf. Ariannwyd y digwyddiad gan Ffederasiwn Amgueddfeydd Cymru.

Rhoddodd arbenigwr ar ystlumod Cathy Wuster o Grŵp Ystlumod Gwynedd sgwrs ar ““Things that don’t go bump in the night! The wonderful world of bats and how they use the night sky”. Roedd yna hefyd weithgareddau eraill i blant.

Roedd y diwrnod yn llwyddiant ac roedd y gweithdai ble’r oedd  angen archebu lle ymlaen llaw i gyd yn llawn. Mynychodd 128 y digwyddiad a bu i’r ymwelwyr fwynhau’r dydd.

Bwriedir agor yr Amgueddfa ar gyfer rhagor o ddiwrnodau agored yn 2016 ac i drefnu digwyddiadau i gyd fynd hefo’r agoriadau yma er mwyn ychwanegu dimensiwn arall i’r diwrnodau yma.

GweithdyAnifeiliaid


Teithiau tywys o’r Casgliadau Celf a Serameg

Cynhaliwyd cyfres o deithiau o’r casgliadau celf a serameg rhwng Mehefin a Medi fel peilot i godi ymwybyddiaeth o’r casgliadau ac i roi cyfle i aelodau o’r cyhoedd i weld y casgliadau a dysgu mwy amdanynt.

Cynhaliwyd y rhain unwaith y mis gyda thaith Saesneg a Chymraeg yn cael eu cynnig hefo archebu lle ymlaen llaw yn angenrheidiol. Cynhaliwyd tair taith yn ystod yr wythnos a’r un olaf ar Ddydd Sadwrn fel rhan o ddigwyddiad Drysau Agored y Brifysgol. Roedd y teithiau yn rhoi cyflwyniad cyffredinol o’r paentiadau sydd yn cael eu harddangos ym Mhrif Adeilad y Celfyddydau ac er bod rhai lleoliadau ar agor i aelodau o’r cyhoedd, rhoddwyd mynediad hefyd i ystafelloedd ddim ar agor fel arfer fel darlithfeydd prysur.

Roedd y mwyafrif o’r teithiau yn llawn a bu i 124 fynychu’r rhain. Derbyniwyd adborth cadarnhaol fel “gwych ym mhob ffordd – profiad cyfoethog” a “taith diddorol ac addysgiadol”. Mae gwelliannau wedi eu cynllunio ar gyfer y casgliadau yn ystod y misoedd nesaf yn bennaf drwy ychwanegu labeli a gwella’r dehongli.

Bwriedir cynnal rhagor o deithiau yn 2016 i gynnwys teithiau arbenigol yn cael eu harwain gan arbenigwyr yn ogystal â’r daith gyffredinol gyflwynedig i’r casgliadau. Bydd y rhain yn cael eu hysbysebu ymlaen llaw ar dudalennau gwefan y Brifysgol.

Ymwelwyr yn mwynhau y daith tywys

Ymwelwyr yn mwynhau y daith tywys


Silffoedd storio newydd i Gasgliad Celf y Brifysgol

Mae Casgliad Celf y Brifysgol yn cynnwys o gwmpas 600 o weithiau celf y rhan fwyaf ohonynt yn cael eu harddangos o gwmpas adeiladau gwahanol y Brifysgol. Cedwir y gweddill yn y storfa gelf. Dros fisoedd yr haf, prynwyd a gosodwyd silffoedd celf arbenigol er mwyn gwella’r gofal am y casgliad celf a’r ffordd maent yn cael eu storio. Ariannwyd hyn drwy gronfa T. Rowland Hughes, cronfa a sefydlwyd ym 1934 gan Drysorydd y Brifysgol i ofalu am y casgliad celf.

Mae’r gweithiau celf bellach wedi cael eu gosod ar y rheseli neu’r silffoedd arbenigol a ddarparwyd. Datblygwyd system ar gyfer cadw trefn ar leoliadau’r paentiadau gan eu bod yn cael eu gosod ar y rheseli yn ôl maint. Ychydig iawn o’r paentiadau fydd yn aros yn y storfa yn barhaol gan fod rhai yn cael eu symud allan i gael eu harddangos fel mae gofod addas ar gael.  Bydd rhai paentiadau eraill oedd yn flaenorol yn cael eu harddangos yn dod yn ôl i’r storfa fel arfer oherwydd newid mewn defnydd gofod. Bydd rhai yn cael eu benthyg ar gyfer arddangosfeydd gan amgueddfeydd ac orielau eraill.

Mae’r system newydd yn welliant mawr i’r cyflwr storio a bydd digon o le i storio mwy o weithiau celf yn y dyfodol agos.

Silffoedd newydd yn cael eu gosod

Silffoedd newydd yn cael eu gosod

Paenteadau ar y silffoedd newydd

Paenteadau ar y silffoedd newydd


Diwrnodau Agored Amgueddfa Hanes Natur Brambell

Roedd Amgueddfa Hanes Natur Bangor sydd wedi ei lleoli yn Adeilad Brambell  ar agor i’r cyhoedd ar Ddydd Sadwrn 18 o Ebrill a Dydd Sadwrn 16 o Fai rhwng 11yb a 3yp. Defnyddir yr Amgueddfa ar gyfer dysgu, digwyddiadau’r Brifysgol a grwpiau wedi eu trefnu gan gynnwys ysgolion, ond nid yw ar agor i’r cyhoedd fel arfer.

Trefnwyd a staffiwyd y diwrnodau yn bennaf gan wirfoddolwyr sŵoleg sydd yn aelodau o Fyfyrwyr Gwirfoddol Bangor a oedd wedi datblygu gweithgareddau i blant gan gynnwys cwis ac a oedd ar gael i ateb unrhyw gwestiynau. Cymrodd gwirfoddolwyr eraill hefyd ran yn y digwyddiad gan weithio fel goruchwylwyr a chroesawu ymwelwyr i’r adeilad.

O ganlyniad i gyhoeddusrwydd da roedd y diwrnodau yn llwyddiannus gyda 240 o ymwelwyr yn ystod diwrnod agored mis Ebrill a 200 o ymwelwyr yn ystod diwrnod agored mis Mai. Roedd yr ymwelwyr i gyd i weld wedi mwynhau a derbyniwyd adborth positif.

Bwriedir agor yr Amgueddfa yn amlach fel ffordd o wella mynediad i gasgliadau cudd y Brifysgol ac fel ffordd o gynnig cyfle i drigolion lleol ac ymwelwyr allu mwynhau a dysgu am y sbesimenau amrywiol sydd yn cael eu harddangos.

Bwriedir hefyd datblygu rhaglen o ddigwyddiadau i gyd fynd hefo’r diwrnodau agored gan gynnwys anifeiliaid byw, sesiynau tynnu llun a sgyrsiau. Bydd y diwrnod agored nesaf yn cael ei gynnal ar Ddydd Sadwrn, 26 o Fedi 11yb-3yp fel rhan o ddigwyddiad Drysau Agored.

BlogMai


Dogfennu y casgliad mewn hylif ar y balconi

Mae’r gwaith yn parhau i ddogfennu a gwella’r ffordd mae’r casgliadau hanes natur yn cael eu storio yn Amgueddfa Brambell. Yn ystod y misoedd olaf mae myfyrwyr gwirfoddol swoleg wedi bod yn brysur yn didoli a dogfennu’r spesimens sydd yn cael eu storio ar y balconi uwch ben yr amgueddfa.

Darganfuwyd sawl sbesimen gwahanol gan gynnwys pryf cop tarantiwla, nadroedd, draenogod a cimwch. Ychydig iawn o’r rhain oedd hefo rhifau derbyn ac yn cael eu cynnwys ar y prif gatalog. Gwnaethpwyd rhestr o’r spesimens ac roedd yn rhaid i’r gwirfoddolwyr ddefnyddio eu gwybodaeth swoleg er mwyn gallu adnabod rhai ohonynt. Roedd yna sawl spesimen morwrol hefyd hefo labeli o fewn y jariau a oedd yn anodd eu darllen.

Bydd y casgliad hylif yn aros ble y mae nes mae’r gofod drws nesaf i’r balconi wedi cael ei ddidoli. Ar yr adeg yma bydd rhestr llawn o’r casgliad hylif mewn lle a gall gwaith fynd yn ei flaen i resymu’r casgliad a threfnu ei ail arddangos. Gobeithio ar y pwynt yma y gellir agor mynediad i’r cyhoedd trwy gynnig teithiau tywys yn ystod Diwrnodau Agored yr Amgueddfa.

BlogMawrth


Sortio cypyrddau yn Amgueddfa Hanes Naturiol y Brifysgol

Diane works as a technician at the University, and is one of the many staff and students who have been working with the natural history collections.

Diane works as a technician at the University, and is one of the many staff and students who have been working with the natural history collections.

Mae gwirfoddolwyr wedi bod yn brysur yn cynorthwyo hefo catalogio a gwella’r ffordd mae’r casgliad sŵoleg yn cael eu storio yng nghypyrddau’r amgueddfa. Roedd arolwg cadwraeth a wnaethpwyd ynghynt wedi amlygu angen i wneud hyn oherwydd bod y rhan fwyaf o’r cypyrddau yn rhy llawn ac yn creu niwed i’r spesimens.

Roedd y gwaith yn cynnwys tynnu allan y spesimens, llnau a gorchuddio’r silffoedd hefo plastazote ac yngymryd a gwaith sylfaenol ar bacio gan ddefnyddio plastazote a phapur heb asid. Rhoddodd hyn gyfle i wirio rhifau derbyn ar y spesimens yn erbyn y catalog, i ychwanegu lleoliadau ac i ychwanegu unrhyw spesimens heb rhif derbyn i’r catalog.

Agorwyd pob cwpwrdd yn ofalus gan ei bod yn anodd gwybod beth i’w ddisgwyl. Roedd amrywiaeth o benglogau, tacsidermi, a jariau wedi llenwi hefo hylif yn y cypyrddau a dychwelwyd yr un spesimens i’w lleoliadau gwreiddiol. Weithiau roedd hyn yn amhosibl gan fod gwell trefniant yn golygu llai o le a rhaid oedd symud y spesimens i gwpwrdd arall hefo lle.

Ar un pwynt mae’n rhaid bod y spesimens wedi cael eu storio yn ôl eu math, ac roedd yn ddryslyd i gatalogio pedwardeg penglog twrch daear dim ond i gael hyd i ragor o enghreifftiau ychydig o gypyrddau i lawr. Mae’r gwaith wedi rhoi trosolwg da o gynnwys y cypyrddau ac yn gyfle i wella sut mae’r eitemau wedi eu storio a’i recordio – mae nhw’n sicr yn edrych dipyn gwell erbyn hyn.